Zgierz

gmina wiejska
Herb Flaga
Państwo	Polska
Województwo	łódzkie
Powiat	zgierski
TERC	1020092
Wójt	Wioleta Głowacka
Powierzchnia	199,05 km²
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności	13 682[1]
• gęstość	68,7 os./km²
Nr kierunkowy	42
Tablice rejestracyjne	EZG
Adres urzędu: ul. Łęczycka 4 95-100 Zgierz
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 40 Liczba miejscowości 69
Położenie na mapie powiatu
51°51′25″N 19°24′17″E/51,856944 19,404722
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Zgierz – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim. W latach 1975–1998 gmina była położona w ówczesnym województwie łódzkim.

Siedziba gminy znajduje się w Zgierzu.

W listopadzie 2010 roku w gminie Zgierz został uruchomiony pilotażowy etap Łódzkiej Regionalnej Sieci Teleinformatycznej^[2].

Według danych z roku 2007^[3] gmina Zgierz ma obszar 199,05 km², w tym:

• użytki rolne: 59%
• użytki leśne: 29%

Gmina stanowi 23,28% powierzchni powiatu.

Na terenie gminy znajdują się następujące rezerwaty przyrody^[4]:

• rezerwat przyrody Ciosny – chroni naturalne skupisko okazałych jałowców pospolitych rosnących na wydmach śródlądowych,
• rezerwat przyrody Dąbrowa Grotnicka – chroni zespół dąbrowy świetlistej oraz wiele stanowisk roślin ciepłolubnych,
• rezerwat przyrody Grądy nad Lindą – chroni meandrującą rzekę Linda z dopływem, kompleksem źródeł oraz grądy i łęgi jesionowo - olszowe,
• rezerwat przyrody Grądy nad Moszczenicą – chroni różnorodność zbiorowisk leśnych z przewagą grądów i bogatą florą wczesnowiosenną rozwijającą się w harmonii z warunkami geomorfologicznymi.

Gminę utworzono 1 stycznia 1973 w powiecie łódzkim w Województwo łódzkie (1945–1975). Składała się wówczas z 33 sołectw, należących przed 1954 do różnych gmin i powiatów^[5]:

• powiat łódzki:
  • do gminy Brużyca Wielka (przed 1924 do gminy Nakielnica):
    • Jedlicze A, Jedlicze B, Kontrewers i Ustronie;
  • do gminy Lućmierz
    • w tym należące ciągle do gminy Lućmierz:
      • Ciosny, Dąbrówka Strumiany, Dąbrówka Wielka, Emilia, Kania-Góra, Lućmierz, Proboszczewice (z Bazylią), Rosanów, Słowik i Wiktorów;
    • w tym należące do 1946 do gminy Łagiewniki:
      • Łagiewniki i Skotniki;
    • w tym należąca do 1915 do gminy Dzierżązna:
      • Dzierżązna;
• powiat brzeziński:
  • do gminy Biała:
    • Biała, Besiekierz Nawojowy, Besiekierz Rudny, Jasionka, Kębliny, Warszyce i Wola Branicka;
  • do gminy Dobra:
    • Czaplinek, Glinnik, Józefów, Maciejów i Szczawin;
• powiat łęczycki:
  • do gminy Rogóźno:
    • Bądków, Władysławów i Wola Rogozińska;
  • do gminy Chociszew:
    • Grotniki.

29 kwietnia 1975 obszar gminy Zgierz zwiększono o 9 sołectw^[6]:

• z powiatu łęczyckiego:
  • z gminy Piątek (przed 1954 w gminie Rogóźno):
    • Astachowice, Stare Brachowice, Grabiszew, Kwilno, Stare Lorenki, Rogóźno, Śladków Górny i Stary Wypychów oraz częściowo (178 ha) Gieczno.

Tym samym, obszar gminy Zgierz liczył odtąd 42 sołectwa.

1 stycznia 1988 obszar gminy Zgierz zredukowano o 850,6 ha (8,51 km²)^[7][8]:

• do miasta Zgierza włączono 770,6 ha:
  • Bazylię (60,19 ha), Kontrewers (193,08 ha), Lućmierz (225,21 ha) i Proboszczewice (292,12 ha);
• do miasta Łodzi (do dzielnicy Bałuty) włączono 80,00 ha:
  • część wsi Nowe Łagiewniki (80,00 ha).

Dane z 31 grudnia 2007^[9]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	11 766	100	5964	50,69	5802	49,31
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	59,11		29,96		29,15

• drewniany kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Białej
• drewniany kościół w Giecznie
• budynek starej kuźni z początku XIX wieku w Kęblinach

Przez gminę przebiegają:

• autostrada A2 (E30): Nowy Tomyśl – Stryków
• droga krajowa nr 71 : Stryków – Rzgów
• droga krajowa nr 91 : Gdańsk – Łódź
• droga wojewódzka nr 702 : Kutno – Zgierz
• droga wojewódzka nr 708 : Ozorków – Brzeziny

Na terenie gminy zlokalizowane są dwa węzły komunikacyjne na autostradzie A2:

• Emilia z drogą krajową nr 91
• Piątek z drogą wojewódzką nr 702

Obsługuje ją GZK w Dąbrówce Wielkiej, autobusy kursują w dni robocze na liniach:

• Zgierz – Biała – Kwilno – Gieczno – Brachowice
• Zgierz – /Łagiewniki-cztery kursy/ – Smardzew – Szczawin

Do 3 lutego 2018 przez miejscowość przebiegała linia tramwajowa 46 kursująca w relacji Łódź Stoki – Ozorków. Linia została zawieszona ze względu na zły stan techniczny. W jej miejsce został uruchomiony autobus zastępczy kursujący co 30 minut^[10].

Gmina utrzymuje:

1 przedszkole

7 szkół podstawowych^[11]

• Szkoła Podstawowa im. 28 Pułku Strzelców Kaniowskich w Besiekierzu Rudnym
• Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza w Słowiku (dawniej zespół; szkoła podstawowa i gimnazjum)
• Szkoła Podstawowa im. Jana Kasińskiego w Białej
• Szkoła Podstawowa im. Króla Stefana Batorego w Szczawinie (dawniej zespół; szkoła podstawowa i gimnazjum)
• Szkoła Podstawowa im. Marii Kownackiej w Dąbrówce Wielkiej
• Szkoła Podstawowa w Giecznie (dawniej zespół; szkoła podstawowa i gimnazjum)
• Szkoła Podstawowa w Zespole Szkolno-Przedszkolny Grotnikach (dawniej zespół; szkoła podstawowa i gimnazjum)

Samorząd gminy zawarł umowy partnerskie dotyczące:

• rozwijania wspólnej działalności poprzez wymianę doświadczeń w dziedzinie: kulturalno-oświatowej, sportowej, zarządzania usługami komunalnymi, rozwijania i wzbogacania samorządności lokalnej,
• zachęcania do pomnażania związków pomiędzy organizacjami i instytucjami regionów w dziedzinie kształcenia oraz w dziedzinie gospodarczej,
• organizowania spotkań przedstawicieli regionów, w celu oceny bieżącej działalności oraz podejmowania decyzji, dotyczących nowych płaszczyzn współpracy

pomiędzy gminą Zgierz a niżej wymienionymi jednostkami.

Nazwa	Rodzaj jednostki	Państwo	Data podpisania umowy
Zdziar	gmina	Słowacja	1999
Kupiszki	rejon	Litwa	1999
Rzeżyca	gmina	Łotwa	1999
Hollókő	gmina	Węgry	2005
Zgierz	miasto	Polska	2000

Rodzaj szlaku	Kolor oznaczenia	Długość szlaku	Opis trasy
pieszo-rowerowy	zielony	9 km	ZGIERZ (pl. Jana Pawła II) – ul. Piątkowska – ul. Ciosnowska – las Dąbrówka – Malice – Rosanów – las Lućmierz – Rosanów Stary – Ciosny (kolonia) – rez. jałowców „Ciosny” – EMILIA (przystanek PKS)
pieszo-rowerowy	czerwony	22 km	ALEKSANDRÓW ŁÓDZKI – ul. 1 Maja – Ruda Dolna – Ruda – Bugaj – las Chrośno – Kobiatka – leśn. Chrośno – las Grotniki – Grotniki (PKP) – las Lućmierz – LUĆMIERZ (przystanek tramwaju linii 46)
pieszo-rowerowy	czerwony	22 km	LUĆMIERZ (przystanek tramwaju linii 46) – Rosanów – Ciosny – Sady – Dzierżązna – Biała – Cyprianów – las Szczawin – Swędów (PKP) – Marcjanka – Glinnik (PKP) – Glinnik – Smardzew (PKP)
pieszo-rowerowy	czerwony	9 km	Smardzew (PKP) – Nowe Łagiewniki – Łagiewniki (klasztor) – ul. Okólna – Modrzew – Las Łagiewnicki – ul. Bomty – ul. Rogowska – ŁÓDŹ (ul. Wycieczkowa – przystanek MPK)
pieszo-rowerowy	niebieski	16 km	Szlak pamięci ofiar hitlerowskiego ludobójstwa ZGIERZ (pl. Kilińskiego) – ul. Długa – ul. Narutowicza – ul. Barlickiego – park miejski – ul. Piątkowska – Plac Stu Straconych – ul. Reymonta – ul. Cmentarna – ul. Kasprowicza – ul. Przygraniczna – las Proboszczewice – Ośrodek „Malinka” – Dąbrówka-Sowice – Dąbrówka-Strumiany – Rosanów – Lućmierz (gospoda) – pomnik w lesie Lućmierz (przystanek tramwaju linii 46)
rowerowy	żółty	9 km	Łagiewniki (klasztor) – Smardzew – Maciejów – Rozalinów – Dąbrówka-Sowice – Ośrodek Sportu i Rekreacji „Malinka”
rowerowy	zielony	33 km	agroturystyczny Ośrodek Sportu i Rekreacji „Malinka” – Dąbrówka Wielka – rez. jałowców „Ciosny” – Dzierżązna – Biała – Szczawin – Dąbrówka-Strumiany – Dąbrówka-Sowice – Ośrodek Sportu i Rekreacji „Malinka”
konny	czerwony	17 km	Rosanów (stajnia „Ceduła”) – rez. jałowców „Ciosny” – Rosanów (stajnia „Ceduła”)

1. OSP Biała, S-3, Krajowy system ratowniczo-gaśniczy
2. OSP Dzierżązna, S-1, Krajowy system ratowniczo-gaśniczy
3. OSP Grotniki-Ustronie, S-3, Krajowy system ratowniczo-gaśniczy
4. OSP Kania Góra, S-1, Krajowy system ratowniczo-gaśniczy
5. OSP Skotniki, S-1, Krajowy system ratowniczo-gaśniczy
6. OSP Dąbrówka Wielka, S-3
7. OSP Kębliny, S-1
8. OSP Rogóźno, S-1
9. OSP Szczawin, S-1
10. OSP Wypychów, S-0
11. OSP Śladków Gorny, M

• Aleksandrów Łódzki
• Głowno
• Łódź
• Ozorków (gmina wiejska)
• Ozorków (miasto)
• Parzęczew
• Piątek
• Stryków
• Zgierz (miasto)

Uniejów

gmina miejsko-wiejska
Herb Flaga
Państwo	Polska
Województwo	łódzkie
Powiat	poddębicki
TERC	1011043
Siedziba	Uniejów
Burmistrz	Józef Kaczmarek
Powierzchnia	129,01 km²
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności	7102[1]
• gęstość	55,0 os./km²
Nr kierunkowy	63
Tablice rejestracyjne	EPD
Adres urzędu: ul. Bogumiła 13 99-210 Uniejów
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 30 Liczba miejscowości 34
Położenie na mapie województwa łódzkiego Uniejów
Położenie na mapie Polski Uniejów
51°58′N 18°48′E/51,970000 18,800278
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Uniejów (do 1954 gmina Orzeszków) – gmina miejsko-wiejska w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie konińskim.

Siedziba gminy to Uniejów.

Według danych z 30 czerwca 2004^[2] gminę zamieszkiwało 7309 osób.

Według danych z roku 2002^[3] gmina Uniejów ma obszar 129,01 km², w tym:

• użytki rolne: 82%
• użytki leśne: 9%

Gmina stanowi 14,65% powierzchni powiatu.

Dane z 30 czerwca 2004^[2]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	7309	100	3708	50,7	3601	49,3
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	56,7		28,7		27,9

Piramida wieku mieszkańców gminy Uniejów w 2014 roku^[1].

Brzeziny, Brzozówka, Czekaj, Czepów, Człopy, Dąbrowa, Felicjanów, Góry, Hipolitów, Kozanki Wielkie, Kuczki, Lekaszyn, Łęg Baliński, Orzeszków, Orzeszków-Kolonia, Ostrowsko, Pęgów, Rożniatów, Rożniatów-Kolonia, Skotniki, Spycimierz, Spycimierz-Kolonia, Stanisławów, Wielenin, Wielenin-Kolonia, Wieścice, Wilamów, Wola Przedmiejska, Zaborów, Zieleń.

Brudzew, Dąbie, Dobra, Poddębice, Przykona, Świnice Warckie

Lutomiersk

gmina miejsko-wiejska
Herb Flaga
Państwo	Polska
Województwo	łódzkie
Powiat	pabianicki
TERC	1008063
Siedziba	Lutomiersk
Burmistrz	Jarosław Dębski (od 2024)
Powierzchnia	133,92 km²
Populacja (30.06.2022) • liczba ludności	9375[1]
• gęstość	70 os./km²
Nr kierunkowy	43
Tablice rejestracyjne	EPA
Adres urzędu: pl. Jana Pawła II 11 95-083 Lutomiersk
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 30[a]. Liczba miejscowości 40[2]
Położenie na mapie województwa łódzkiego Lutomiersk
Położenie na mapie Polski Lutomiersk
51°45′N 19°13′E/51,754722 19,212500
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Lutomiersk – gmina miejsko-wiejska w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie sieradzkim.

Siedzibą gminy jest Lutomiersk, a burmistrzem – Jarosław Dębski.

9 października 2011 gminę zamieszkiwało 7309 osób^[3].

W czasach Królestwa Polskiego gmina Lutomiersk należała do powiatu łaskiego w guberni piotrkowskiej^[4][5]. 19 maja^?/31 maja 1870 do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Lutomiersk^[6].

Według danych z roku 2013^[7] gmina Lutomiersk ma obszar 133,92 km², w tym:

• użytki rolne: 71%
• użytki leśne: 22%

Gmina stanowi 27,21% powierzchni powiatu pabianickiego.

Na terenie gminy znajdują się następujące rezerwaty przyrody^[8]:

• rezerwat przyrody Jodły Oleśnickie – chroni naturalny las jodłowy o cechach grądu subkontynentalnego z jodłą na północnej granicy zasięgu,
• rezerwat przyrody Mianów – chroni kompleks torfowisk niskich z interesującą florą.

Dane z 30 czerwca 2022^[1]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
Jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
Populacja	9375	100	4731	50,46	4644	49,54
Miasto	1559	16,63	796	8,49	763	8,14
Wieś	7816	83,37	3935	41,97	3881	41,40

• Piramida wieku mieszkańców gminy Lutomiersk w 2021 roku:

Aleksandrów Łódzki, Dalików, Konstantynów Łódzki, Pabianice, Poddębice, Wodzierady, Zadzim

Aleksandrów Łódzki

gmina miejsko-wiejska
Ratusz w Aleksandrowie Łódzkim
Herb Flaga
Państwo	Polska
Województwo	łódzkie
Powiat	zgierski
TERC	1020043
Burmistrz	Jacek Zbigniew Lipiński (2018)
Powierzchnia	116,43 km²
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności	30 812[1]
• gęstość	264,6 os./km²
Nr kierunkowy	42
Tablice rejestracyjne	EZG
Adres urzędu: pl. Kościuszki 2 95-070 Aleksandrów Łódzki
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 26 Liczba miejscowości 30
Położenie na mapie powiatu
51°49′10″N 19°18′11″E/51,819444 19,303056
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Aleksandrów Łódzki – gmina miejsko-wiejska w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim.

Siedziba władz gminy to miasto Aleksandrów Łódzki, zajmuje ono powierzchnię 13,5 km², natomiast tereny wiejskie 102,1 km², co łącznie daje 115,6 km².

Według danych z 31 grudnia 2007 r.^[2] gminę zamieszkiwało 26 851 osób.

W skład gminy wchodzi 26 sołectw (30 wsi)^[3]:

Sołectwa wiejskie w gminie

• Nowy Adamów
• Stary Adamów
• Bełdów
• Bełdów Krzywa Wieś
• Chrośno
• Ciężków
• Jastrzębie Górne
• Kolonia Brużyca
• Krzywiec
• Księstwo
• Mała Brużyczka
• Nakielnica z wsią Karolew
• Nowe Krasnodęby
• Prawęcice
• Rąbień z wsią Antoniew
• Rąbień AB
• Ruda Bugaj z wsią Łobódź
• Sanie
• Słowak
• Sobień
• Stare Krasnodęby
• Wola Grzymkowa z wsiami Budy Wolskie, Grunwald, Izabelin, Placydów
• Zgniłe Błoto

Sołectwa miejskie w gminie

• Brużyca Wielka
• Szatonia
• Wierzbno

Gminę utworzono 1 stycznia 1973 w powiecie łódzkim w Województwo łódzkie (1945–1975). Składała się wówczas z 30 sołectw, należących przed 1954 do różnych gmin^[4]:

• do gminy Bełdów w powiecie łódzkim:
  • Bełdów, Bełdów-Krzywa Wieś, Błoto, Ciężków, Nowy Adamów, Sanie, Słowak i Stary Adamów;
• do gminy Brużyca Wielka w powiecie łódzkim:
  • w tym należące do 1924 roku do gminy Brużyca:
    • Brużyca-Kolonia, Brużyca Wielka, Franin, Łobódź, Ruda-Bugaj, Szatonia, Wierzbno i Zimna Woda;
  • w tym należące do 1924 roku do gminy Nakielnica:
    • Brużyca Mała, Jastrzębie Górne, Karolew, Księstwo, Nakielnica, Piaskowice i Sokołów;
  • w tym należąca do 1928 roku do gminy Chociszew w powiecie łęczyckim:
    • Aniołów (z Krogulcem);
• do gminy Rąbień w powiecie łódzkim:
  • w tym należące ciągle do gminy Rąbień:
    • Antoniew, Budy Wolskie, Grzymkowa Wola, Piaskowa Góra, Rąbień, Rąbień AB i Romanów;
  • w tym należące do 1927 do gminy Rszew:
    • Krzywiec i Niesięcin (ze Rszewem i Kolonią Rszew);
  • w tym należąca w latach 1927-46 do gminy Brus:
    • Dąbrowa (z Hutą Jagodnicą i Jagodnicą);
• do gminy Chociszew w powiecie łęczyckim:
  • Chrośno, Nowe Krasnodęby, Prawęcice, Sobień i Stare Krasnodęby.

W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

1 stycznia 1988 obszar gminy Aleksandrów Łódzki zredukowano o 3138,29 ha (31,28 km²)^[5][6]:

• do miasta Aleksandrowa Łódzkiego włączono 816,27 ha:
  • Brużycę Wielką z Rafałkami (204,00 ha), Franin (137,90 ha), Piaskową Górę (101,37 ha), główną część Szatonii z Łomnikiem (120,00 ha) i Wierzbno (253,00 ha);
• do miasta Konstantynowa Łódzkiego włączono 833,65 ha:
  • Dąbrowę (64,00 ha), Niesięcin (430,00 ha), Kolonię Rszew (108,00 ha) i Rszew (231,65 ha);
• do miasta Zgierza włączono 401,54 ha:
  • Aniołów (106,57 ha), Krogulec (170,10 ha) i Piaskowice (124,87 ha);
• do miasta Łodzi włączono 1086,83 ha:
  • w tym do dzielnicy Bałuty 777,79 ha:
    • Romanów (124,85 ha), Sokołów (351,64 ha) i Zimną Wodę (248,30 ha) oraz mniejszą część Szatonii (53,00 ha);
  • w tym do dzielnicy Polesie 307,04 ha:
    • Hutę Jagodnicę (103,00 ha ) i Jagodnicę (134,04 ha) oraz wschodnią część Antoniewa (70,00 ha).

Według danych z roku 2007^[7] gmina Aleksandrów Łódzki ma obszar 116,43 km², w tym:

• użytki rolne: 60%
• użytki leśne: 26%

Gmina stanowi 13,61% powierzchni powiatu. Lasy – 29,6 km, tereny pod zabudowę wiejską (1.200 gospodarstw rolnych) – 7,8 km. Użytki rolne – 77,9 km, tereny zielone – 0,3 km.

Dane z 31 grudnia 2007 r.^[7][8]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
Jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
Populacja	26 851	100	14 024	52,23	12 827	47,77
Gęstość zaludnienia [mieszk./km²]	230,62		120,45		110,17

2.623 podmiotów gospodarczych Przemysł włókienniczy – 38% Handel – 24% Mechanika pojazdowa i transport – 5%

Na terenie gminy znajduje się kilka ciekawych obiektów przyrodniczych. W okolicach Bełdowa oraz Zgniłego Błota znajduje się kilkanaście stawów rybnych. Na północ od miejscowości Rąbień znajduje się rezerwat florystyczny Torfowisko Rąbień z cennym mszarem torfowcowo – wełniankowym, z licznymi gatunkami chronionymi, m.in. kumakiem nizinnym oraz dzięciołem średnim. W Bełdowie natomiast znajduje się wiele pomnikowych drzew, w tym jeden wyjątkowy, jeden z największych w województwie łódzkim – dąb szypułkowy o obwodzie na wys. 0,8m aż 768 cm^[9]. W parku dworskim obecna jest też olbrzymia topola biała, o obwodzie 680 cm i wysokości 39 m^[10].

1. OSP Aleksandrów Ł, S-6, Krajowy system ratowniczo-gaśniczy
2. OSP Prawęcice, S-2, Krajowy system ratowniczo-gaśniczy
3. OSP Rąbień, S-3, Krajowy system ratowniczo-gaśniczy
4. OSP Sanie Ludwików, S-3, Krajowy system ratowniczo-gaśniczy
5. OSP Bełdów, S-2
6. OSP Bełdów Krzywa Wieś, S-1
7. OSP Chrośno, S-1
8. OSP Jastrzębie Górne, S-1
9. OSP Nakielnica, S-1
10. OSP Adamów, S-1
11. OSP Sobień, S-1

• Dalików,
• Konstantynów Łódzki,
• Lutomiersk,
• Łódź,
• Parzęczew,
• Zgierz,
• Zgierz (miasto)

• Najstarsze wsie na terenie gminy Aleksandrów
• Dworki szlacheckie na terenie gminy Aleksandrów